Bezpieczeństwo w górach

Podstawowym elementem decydującym o przyjemnym i bezpiecznym korzystaniu ze stoków jest rozsądek. Zasady bezpiecznego korzystania ze stoków reguluje zbiór zasad opracowany przez FIS, zwany „Dekalogiem narciarskim”,  który odnosi się w równym stopniu do snowboardzistów.

Dekalog narciarski

Kodeks FIS jest zbiorem reguł obowiązujących na stokach całego świata. Zapoznaj się z nim, zanim wyruszysz na trasy.

1. Wzgląd na inne osoby
Każdy narciarz powinien zachować się w taki sposób, aby nie stwarzać niebezpieczeństwa dla innej osoby i nie powodować żadnej szkody.
Komentarz FIS :
Narciarz odpowiedzialny jest także za złe działanie sprzętu, którego używa. W szczególności dotyczy to nowinek technicznych (płyty karwingowe lub do wyczynu).

2. Panowanie nad szybkością
Narciarz musi zjeżdżać z szybkością stosowną do swoich umiejętności, rodzaju i stanu trasy oraz pogody.
Komentarz FIS :
Kolizje na stoku najczęściej zdarzają się z powodu nadmiernej szybkości, niezapanowania nad nartami lub niezauważenia innego uczestnika ruchu. Narciarz zobowiązany jest poruszać się tak, aby w razie konieczności móc zatrzymać się lub skręcić w ramach umiejętności, jakie posiada. Narciarz zobowiązany jest poruszać się wolno w miejscach zatłoczonych, w okolicach wyciągów, na zakończeniu trasy lub podczas zmniejszenia widoczności z powodu warunków pogodowych lub załamania stoku.

3. Wybór kierunku jazdy
Znajdujący się na stoku narciarz, który za względu na lepszą widoczność z góry dysponuje większą możliwością wyboru trasy jazdy, musi wybrać taki tor jazdy, aby uniknąć wszelkiej możliwości zderzenia z narciarzem znajdującym się poniżej na stoku.
Komentarz FIS :
Narciarstwo i snowboarding są sportami wolności ruchu przy przyjęciu zasady, że każdy uczestnik stosuje się do reguł uprawiania tych sportów. Na stokach rządzi zasada, że pierwszeństwo przysługuje temu kto znajduje się „przed” lub „niżej”. Każdy znajdujący się powyżej musi pamiętać, że jego zachowania nie mogą wpłynąć na zachowania tych przed nim lub poniżej.

4. Wyprzedzanie
Wyprzedzanie może następować zarówno po stronie dostokowej jak i odstokowej, po stronie prawej lub lewej, lecz w takiej odległości, która pozwoli uniknąć potrącenia wyprzedzanego.
Komentarz FIS :
Wyprzedzający narciarz ponosi całkowitą odpowiedzialność za skutki manewru wyprzedzania do chwili jego ukończenia. Ta zasada odnosi się też do omijania stojących na stoku.

5. Przejazd i krzyżowanie torów jazdy
Narciarz, który przystępuje do zjazdu na trasie lub pólku narciarskim, powinien sprawdzić, patrząc w górę i w dół, czy nie spowoduje niebezpieczeństwa dla siebie i innych. To samo obowiązuje go przy każdym ruszaniu z miejsca po chwilowym zatrzymaniu.
Komentarze FIS :
Doświadczenie dowodzi, że ogromna część wypadków zdarza się wskutek nieprzewidywalnego włączenia się w ruch nowego uczestnika. Podstawowym nakazem bezpieczeństwa est pełne sprawdzenie, czy włączenie się narciarza do ruchu nie spowoduje utrudnienia dla któregokolwiek z będących w ruchu. Dopiero po płynnym włączeniu się w ruch korzysta się z pierwszeństwa przyznanego 3 reguł FIS. Wprowadzenie snowboardów i nart głęboko taliowanych (karwingowych) umożliwia ich użytkownikom wykonywanie skrętów i ruchów w kierunku przeciwnym do głównego nurtu ruchu – w dół stoku. Ten, kto wykonuje manewr „w poprzek lub pod prąd” nurtu ruchu, musi tak się zachować, aby osoby poruszające się w dół stoku nie były zagrożone.

6. Zatrzymanie się
Tylko w razie absolutnej konieczności narciarz może zatrzymać się na trasie zjazdu, zwłaszcza w miejscach zwężeń i miejscach o ograniczonej widoczności. Po ewentualnym upadku narciarz winien usunąć się z toru jazdy, tak szybko jak jest to możliwe.
Komentarz FIS :
Z wyjątkiem szerokich stokowych zatrzymywanie się powinno następować na skraju trasy. Nikt nie może się zatrzymywać w miejscach niewidocznych dla jadących z góry lub zza zakrętu.

7. Podchodzenie
Narciarz powinien podchodzić tylko poboczem trasy, a w przypadku złej widoczności powinien zejść zupełnie z trasy. To samo zachowanie obowiązuje narciarzy, którzy pieszo schodzą w dół.
Komentarz FIS :
Trasy narciarskie są z założenia przeznaczone do ruchu jednokierunkowego – w dół. Pojawienie się osoby poruszającej się w przeciwnym kierunku stwarza zagrożenie dla poruszających się w dół. Ślady butów wyciśnięte w śniegu pogarszają warunki bezpieczeństwa jazdy i odpowiada za nie ten, kto je pozostawił.

8. Stosowanie się do znaków narciarskich
Każdy narciarz winien stosować się do znaków narciarskich ustawionych na trasach.
Komentarz FIS :
Trasy narciarskie oznakowane są w zależności od stopnia trudności kolorami (od najłatwiejszych do najtrudniejszych): ZIELONYM, NIEBIESKIM, CZERWONYM I CZARNYM. Każdy uczestnik ruchu sam decyduje o wyborze trasy. Na trasach ponadto umieszczone są znaki informujące o utrudnieniach lub niebezpieczeństwach, np. o lawinach czy zamknięciu trasy. Uczestnik ruchu ma obowiązek obserwować znaki i stosować się do nich. Uczestnik ruchu narciarskiego powinien zdawać sobie sprawę, że znaki umieszczono dla jego własnego dobra i bezpieczeństwa.

9. Wypadki
W razie zaistnienia wypadku każdy, kto znajdzie się w pobliżu, powinien udzielić poszkodowanym pomocy.
Komentarz FIS :
Jest oczywistą zasadą etyczną, że uprawiający sport ma obowiązek nieść pomoc poszkodowanemu niezależnie od istnienia prawnego obowiązku. W szczególności pomoc powinna polega na udzieleniu tzw. pierwszej pomocy, na zawiadomieniu właściwych służb oraz natychmiastowym zabezpieczeniu (oznakowaniu) miejsca wypadku tak, aby nie zagrażało ono innym uczestnikom ruchu. FIS wyraża nadzieję, że zachowanie polegające na uderzeniu w innego uczestnika ruchu i ucieczce z miejsca zdarzenia będzie przez właściwe ustawodawstwa karne wszystkich państw traktowane jak identyczne wykroczenie drogowe oraz że państwa, które tego jeszcze nie uregulowały, wprowadzą właściwe postanowienia do swych ustaw.

10. Stwierdzenie tożsamości
Każda osoba wmieszana w wypadek lub będąca jego świadkiem, jest zobowiązana podać swoje dane osobowe.
Komentarz FIS :
Świadkowie i opis zdarzenia mają kardynalne znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności i w związku z tym każdy, kto był świadkiem, musi czuć się zobowiązanym do uczestniczenia w procedurach wyjaśniających. Raporty właściwych służb oraz zdjęcia stanowić będą dowody we wszelkich postępowaniach mających na celu ustalenie winnych.

Dodatkowo:

  • Zaleca się stosowanie kasków narciarskich dla dzieci do 15 lat obowiązkowo, co zdecydowanie zwiększa bezpieczeństwo zabawy na stoku.
  • Zaleca się stosowanie odpowiednich okularów przeciwsłonecznych i/lub gogli, ponieważ ilość światła odbijanego od śniegu, a docierającego do oczu może spowodować poważne problemy zdrowotne. Im wyżej w górach, tym bardziej należy chronić oczy. Padający śnieg, to drobinki lodu, które kaleczą odsłonięte oczy.
  • Zaleca się stosowanie odpowiednich kremów ochronnych przeciwko oparzeniom słonecznym. W górach promieniowanie UV i UVB dociera poprzez warstwę chmur i mgłę. Odbicie od śniegu potęguje oddziaływanie promieniowania na skórę.

Należy pamiętać, że wielkim zagrożeniem, jakie występuje w górach zimą i wiosną, są lawiny śnieżne. Zanim wybierzemy się na śnieżne bezdroża, warto zasięgnąć informacji u ratowników (GOPR, TOPR) – w innych krajach działają podobne służby – lub zapoznać się z komunikatami lawinowymi ogłaszanymi zazwyczaj przez koleje linowe.

Zapraszamy do obejrzenia książeczki Bezpieczny Stok w formacie PDF ilustrującej nie tylko, jak zachowywać się na stoku narciarskim, lecz także w jaki sposób prawidłowo przygotować się do sezonu. Nieważne czy jesteś świeżo upieczonym narciarzem, czy jeździsz, jakbyś urodził się z nartami na nogach 🙂 – dzięki tej książeczce nie będziesz musiał się już głowić, czy aby na pewno o niczym nie zapomniałeś, bo jest w niej wszystko, o czym powinieneś pamiętać (włącznie z Międzynarodowym Dekalogiem Narciarskim FIS)! (źródło książeczki: www.bezpiecznienastoku.pl).